حاجی ئهحمهدی: لێکنزیکبوونهوهی حیزبهکانی رۆژههڵاتی کوردستان پرۆژهیهکه که باوهرمان پێیهتی!
ڕێنێسانس نیوز؛ پارتی ژیانی ئازادی کوردستان، له کۆتاییهکانی ساڵی 2004 دا و وهک رێکخراوێکی نهیاری کۆماری ئیسلامی ئێران، به بیروباوهرێکی هاوتهریب لهگهڵ سیاسهتهکانی پهکهکه دهستی بهکارکرد؛ یهکدابهدووی ئهوهش خهباتی چهکداریشی له دژی کۆماری ئیسلامی ئێران وهڕێخست، ڕاگهیاندنی پژاک هاوکاتبوو لهگهڵ ئهوهی که پهکهکه، لهو قۆناغدا بهشێوهیهکی زۆر خێرا دهستی کردبوو به دروستکردنی پارت و ڕێکخراو بۆ پارچهکانی دیکهی کوردستان.
پژاک، که بنکهکانی له بناری قهندیله، له ماوهی ئهو چهند ساڵهدا به شێوهیهکی بهردهوام ـ بهڵام بهناوبڕـ شهڕ و تێکلههڵچوونی بووه له گهڵ کۆماری ئیسلامیی ئێران و ئێستاش، هێرشی بهردهوامی فڕۆکه شهرکهرهکانی تورکیا و تۆپبارانی کۆماری ئیسلامیی ئێران، بناری قهندیلی کردووه به مهیدانی شهڕ؛ هاوکات بناری قهندیل، که پهژاک و پهکهکه به "ههرێمی مێدیا" بهناوی دهکهن، بۆته بابهتی دیپلۆماسیی ههرێمی و لهم ڕۆژانهدا کۆمهڵێک هاتوچۆی دیپلۆماسی لهئارادان.
له چاوپێکهوتنێکی تایبهتدا سهرۆکی پارتی ژیانی ئازادی کوردستان "عهبدولرهحمانی حاجی ئهحمهدی" باس له مانگرتنی چالاکانی سیاسی و مهدهنیی کورد دهکا له ناو گرتووخانهکانی ئێران و به ئومێدیشهوه له نزیکبوونهوهی خۆیان له پارتهکانی دیکهی رۆژههڵات دهڕوانێ. حاجی ئهحمهدی له بهشێکی دیکهدا باسی پهیوهندیی یهکێتی و پارتی دهکات لهگهڵ کۆماری ئیسلامیی ئێران و جهختیشی دهکاتهوه که هیچ هێزێک ناتوانێ پهژاک و پهکهکه له قهندیل دهربکات.
سازدانی: مهولوود ئافهند
ڕێنێسانس: بهرخۆدانی چالاکڤانانی سیڤل له ناو زێندانهکانی ئێراندا، لهسهر ئاستی نیودهوڵهتی چ دهسکهوتێکی ههبوو یا دهبێ بۆ بزاڤی نهتهوهیی کورد له رۆژههڵاتدا؟
حاجی ئهحمهدی: ههروهک دوزانرێت ههر چهشنه چالاکی و بهرخۆدانێک له ئاستی خۆیدا بێ گومان خاوهن گاریگهری دهبێت، ئهو مانگرتنه توانی تهواوکهری ئهو تێکۆشانه نوێیه بێت که ئهمرۆکه له ئارادایه و هێز و وهزهو جدییهتی ئایدۆلۆژێکی تێکۆشانی نهسلی نوێی رۆژههڵاتی کوردستان نێشانی جیهانیان بدات، ههروهک چۆن تێکۆشانی سیاسی و پاراستنی پارتی ژیانی ئازادی کوردستان لهو سالانهی دواییدا توانی جارێکی تر رهوشی کوردان له رۆژههڵاتی کوردستاندا به رۆژڤی جیهانی بکات، ئهو مانگرتنهش له ئاستی خۆیدا توانی ئهوه جارێکێتر نۆی بکاتهوه. له ماوهی ئهو 47 رۆژه مانگرتنهدا، چهندین وڵاتی ئهوروپا و له ئهمریکا، چالاکی دیپلۆماسی و خهباتی ڕێکخستنی له ئارادا بوون و له ناو ڕاگهیاندنهکان و ناوهندهکانی سیاسی و سڤیلدا ببێته رۆژهڤ، بۆیه مرۆڤ لهو بوارهوه دهتۆانێت بلێت که دهستکهوتی باشمان بهدهست هێنا و ئهو مانگرتنه رهوشی زیندانهکانی ئێران و خهباتی دیموکراتێکی کوردان و جدیهتی خۆی زهق کردهوه.
ڕێنێسانس: پارتهکانی رۆژههڵات خاوهن ههلوێستێکی یهکگرتوو نهبوون سهبارهت به مانگرتنی چالاکڤانانی مهدهنی له ئێران، هۆکاری ئهم پهرتهوازهیی بوونه بۆچێ دهگهرێتهوه؟
حاجی ئهحمهدی: بێگومان لایهنێک که له کهمپدا نێشتهجێبوونه و خاوهنی هیچ چالاکیهک نینه، به چالاکی خهڵکانی تر تووره دهبن، چونکه ئهوه وهک ئهلتهرناتێڤی خۆی دهبێنیت، له لایهکی تر ئهوه چهمکێکی باوه له ناو ههندێک له پارتهکانی ڕۆژههڵاتدا، ئهوهیش ئهوهیه ئهگهر کارێک که من ئهنجامی نهدهم و پێشهنگایهتی بۆ نهکهم ئهوه قهبووڵم نییه، ههر بۆیه ئهو لایهنانه ناتوانن خاوهن ههڵوێستێکی شیاو بن لهو کاتانهدا، ههندێکیش خۆیان نارچار دهدیت که ههڵوێست بگرن، بهڵام به داخهوه ههڵوێستیان زۆر کارتۆنی مایهوه و هیچ ناوهرۆکێکی له بواری پراکتێکیدا بهخۆیهوه نهگرت.
ڕێنێسانس: کۆماری ئیسلامی ناڕاستهوخۆ ڕایگهیاند که ئهم مانگرتنه پیوهندی به پژاکهوه ههیه، ئێوه ڕاتان چییه لهم بارهوه؟
حاجی ئهحمهدی: ئهوه ههتا ڕادهیهکی راسته، بهڵام ئهوه ناگهیهنێت که گشتی ئهو کهسانهی که بهشداری ئهو مانگرتنه بوون ئهندامی پژاک بوون، لهو مانگرتنهدا ئهندامانی پهکهکه، گیراوانی سڤیل، رۆژنامهڤان و چالاکڤانی مافی ژن و وڵاتپارێز و خهباتکارانی ئێمهش جێگایان تێدا دهگرت، بهڵام ئهم مانگرتنه به پێشهنگایهتی ههڤاڵانی ئێمه دهستی پێکرد، بهردهوام بوو و کۆتایی پێهات.
ڕێنێسانس: له دوای کۆنگرهی "کۆما جڤاکین کوردستان"، پژاک ڕایگهیاندووه که خهباتی چهکداری خۆی دهباته ناو تورکیا، ئایا پژاک شهڕی چهکداری له دژی ئێران رادهگرێت؟
حاجی ئهحمهدی: "کۆما جڤاکین کوردستان" سیستهمه نهک ڕێکخراو، بۆیه هیچ کۆنگرهیهک لهسهر ناوی "کۆما جڤاکین کوردستان" نهگیراوه، ههر بۆیه نازانم مهبهستان له کام کۆنگرهیه، دواتر پێویسته ئهوه بلێم که تهنیا کۆنگرهی پژاکه، که دهتوانی بڕیار لهسهر چۆنێتی کار و خهباتی پژاک دهربکات نهک هیچ کۆنگرهیهکی تر.
ڕێنێسانس: لهو کۆنگرهیهدا لهسهر خهباتی رۆژههڵات زۆر گفتوگۆ کراوه، ئایا ئهو گۆرانه له ستراتێژی خهباتی چهکداری پژاکدا پێوهندی به بڕیاری کۆنگرهی ئهم دوایییهی پهکهکهوه ههیه؟
حاجی ئهحمهدی: ههر وهک باسم کرد شتێک بهناوی کۆنگرهی جڤاکین کوردستان له ئارادا نییه. دواتر بڕیارێک که ئاماژه بهوه بکات که پژاک شهر له دژی ئێران ڕادهگرێت و له دژی تورکیا شهڕ دهکات، دووره له راستی و هیچ پهیوهندییهکی به پهکهکهوه نییه.
ڕێنێسانس: ئایا لهم قۆناغهدا سهربهخۆبوونی پژاک له رووی فۆرمهوه، پێویستییهک نییه بۆ ئێوه و خهباتی ڕۆژههڵاتی کوردستان؟
حاجی ئهحمهدی: بێگومان سهربهخۆیی پژاک مژارێکی گرینگهو و پهژاک پارتێکی سهربهخۆیه، خاوهن بهرێوهبهر و مهجلیسی خۆیهتی و بهپێی بهرنامهو پرۆگرامی خۆی کار دهکات و هیچ گۆرانکارییهک لهو بوارهوه نههاتۆته ئاراوه، ئهوه ڕاسته که ئێمه ئهندامین له "کۆما جڤاکین کوردستان"، که سیستهمێکی بهرفراوانهو به چهند پارتی سیاسی و بهسهدان ڕێکخراوه تێیدا ئهندامن. ئهوهی که گرنگه ئهوهیه که لهو سیستهمهدا ههر لایهنێک سهربهرخۆیی خۆی دهپارێزێت وکۆنگرهی خۆی به پلاتفۆرمی بڕیاردان بکار دهێنیت. بهڵام له ئاستی نهتهوهییدا ههموومان ههوڵدهدین که لهو سیستهمهدا خاوهن سیاسهتێکی هاوبهشی نهتهوهییی بین و بتوانین ببێنه یارمهتیدهری یهکتر. واته هێز له یهکتر وهرگرین و هاوکاری یهکتر بکهین.
ڕێنێسانس: پژاک ئێستا بهردهوامه لهسهر خهباتی چهکداری و هێرشهکانی پژاک رۆژانه زیاتر دهبن بۆ سهر ئێران، ئهوه له حالێکدایه که سهرۆکی پژاک دهلێ ئێمه باوهرمان به خهباتی چهکداری نییه؟
حاجی ئهحمهدی: ئهوه راسته. ئێمه لهو بواری فهلسهفیهوه باوهڕمان بهشهڕ نییه، بزاڤێکی ئاشتیخواز و مرۆڤدۆستین، له بواری ئیدۆلۆژیکیهوه چهمکی رزگاری نهتهوهیی کلاسیکمان دهرباز کردوه و باوهڕمان بهوه نییه که تهنیا به شهڕ دهتوانیین پرسی نهتهوهیی کورد چارهسهر بکهین. ئهو نرخاندنانهش به گوێرهی پێشکهوتنهکانی جیهانی و ههرێمهوه پێی گهێشتوون. بهڵام ئهوهی که جێگای ئاماژه پێیدانه ئهوهیه که هێرشهکانی پژاک له دژی کۆماری ئیسلامی زیادی نهکردووه بهڵکوو ئهوه هێرش و ئۆپهراسێونهکانی کۆماری ئیسلامی ئێرانه که به پشتیوانی و ههماههنگی تورکیا له پهرهسهندن دایه، ههر بۆیه ئێمهش خۆمان له بهرامبهر ئهو هێرشانهدا دهپارێزین و خاوهن وهڵامدانهوهین.
ڕێنێسانس: ههندێک نزیکبوونهوه ههیه له نێوان پارتی ژیانی ئازادی کوردستان له گهڵ حیزبهکانی تری رۆژههڵات، به تایبهت ئهو لایهنانهی که جیابوونهتهوه، ئێمه ئاگادارین که لهو چوارچێوهیهشدا چهند کۆبوونهوه ههبووه، ئایا هیچ ڕیکهوتنێک ههیه؟
حاجی ئهحمهدی: ههتا ئاستێک مرۆڤ دهتوانێ بڵی که رهوشی ههنووکهیی له جاران باشتره و دهرفهت و دهرهتانی لهیهک نزیکبوونهوه خوڵقاوه. لێکنزیکبوونهوهی حیزبه سیاسیهکانی رۆژههڵاتی کوردستان پرۆژهیهکه که باوهرمان پێیهتی و کاری لهسهر دهکهین. ههتا ئێستاکهش لهگهڵ زۆربهی لایهنهکان پهیوهندی سازکراوه و هیوادارین که له داهاتوویهکی نزیکدا بگهینه ههندێک ئهنجام که بتوانین بۆ ڕای گشتی ئاشکرای بکهین.
ڕێنێسانس: ههلوێستی پارتی و یهکێتی سهبارهت به چالاکیی چهکداری پژاک له سهر سنوورهکان چییه؟
حاجی ئهحمهدی: ههلوێٍستی یهکێتی و پارتی تا ئێستا نواندوویانه باش نهبووه. ئهوهش دهگهرێتهوه بۆ ئهوه که ههر دوو لایهن بهرژهوهندییان ههیه لهگهل کۆماری ئیسڵامی ئێران. بۆ نموونه ئێران ههر له سهرهتای ساڵانی دامهزراندنی یهکێتی نیشتیمانی کوردستانهوه هاوکاری کردوون و وڵاتێکی گرنگ بووه بۆیان و ئێستاش وهک هاوپهیمانی ئێران له گهمه سیاسیهکاندا ههڵوێست وهردهگرن. بۆیه ئاستی پهیوهندییهکانیان به ههبوونی تێکۆشانێکی نوێ له رۆژههڵاتی کوردستان دهتوانێت تووشی شڵهژان بێت. بهڵام دهبێت ئهوه بڵێم که ئێمه دژی پهیوهندییهکانی یهکێتی و پارتی نیین لهگهڵ ئێران، تهنیا ئهوه دهڵێم که چهند بهرژهوهندی یهکێتی و پارتی لهگهڵ ئێراندا گرنگه، ئهوه بهرژهوهندی نهتهوهیی گهلی کورد له رۆژههڵاتی کوردستان چهندین قات گرنگتره، بۆیه ئهگهر لهگهڵ ئێران و تورکیاش دا پهیوهندی دروست دهکهن ئهوه نابێت لهسهر حیسابی کوردی پارچهکانی تر بێت.
ڕێنێسانس: لهسهر لێدوانهکی پێشووی ئهندامی سهرکردایهتیی یهکیهتی نیشتمانیی کوردستان"عیماد ئهحمهد" بۆ ئاژانسی فهرمی ئێران که دهڵی "له ماوهیهکی کۆرتدا پژاک و پهکهکهی له قهندیل دهردهکهین"، ئێوه ئهوه چۆن دهبینن؟
حاجی ئهحمهدی: هیچ هێزێک ناتۆانیت پهکهکه و پژاک له قهندیل دهربکات، ئهوه ههموو لایهنێک ئهو راستیی بهباشی دهزانێت و بۆی دهرکهوتووه، ئهگهر لایهنێکیش به پێچهوانهی ئهوه بێت، ئهوه تهنیا خۆی فریو دهدات، بۆ ئهو لایهنانه دهلێم که به ههستیارییهوه ههڵوێست بگرن و وانهکهن که دوژمن له لێدوانهکانی ئهوانه جهسارهت وهربگرێت.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
پرۆفایل:
عهبدوالرهحمان حاجی ئهحمهدی له ساڵی 1941 له گوندێکی نزێک باژێری مهاباد له دایکبووه.
له سهرهتای ههشتاکان راوێژکاری کۆمیتهی ناوهندی حیزبی دیمۆکراتی کوردستان بووه، له ساڵی 1986 وازی لهو پارته هێناوه.
دوای نزیکهی بیست ساڵ ژیان له ئهلمانیا، گهرایهوه کوردستان و لهیهکهم کۆنگرهی پهژاکدا له مانگی ئاوریلی 2004 به سهرۆکی پارتهکه ههڵبژێردرا.
)
)
)
)
)
